Czym objawia się depresja u seniora?

Bardzo często depresja jest kojarzona jedynie z młodymi osobami. Jednak ta podstępna choroba dotyka również seniorów, którzy dużo częściej od młodszych osób cierpią na objawy somatyczne, a nie psychiczne. W każdym z tych przypadków niezbędna jest specjalistyczna pomoc, dlatego sprawdź, czym objawia się depresja u seniora i jak można walczyć z tą chorobą.

Jakie są przyczyny depresji u seniorów?

Depresja coraz częściej dotyka również pacjentów powyżej 65. roku życia, mieszkających w domach opieki – stanowią aż 30% wszystkich chorych w tej grupie wiekowej. Jednak nawet seniorzy przebywający pod opieką rodziny, mogą zachorować na depresję. Szczególnie często ta choroba dotyka osoby, które czują się samotnie i nie mają opieki z zewnątrz. Wśród czynników ryzyka można wymienić też:

• zmianę miejsca zamieszkania,
• współistnienie innych chorób – szczególnie somatycznych,
• pogorszenie stanu finansowego,
• ograniczona sprawność psychoruchowa,
• zaburzenia słuchu,
• niskie wykształcenie,
• nagła zmiana w życiu – może to być przeprowadzka do domu opieki, przejście na emeryturę lub konieczność zamieszkania z dziećmi,
• utrata bliskiej osoby – współmałżonka lub partnera bądź partnerki życiowej.

Niekiedy depresja u seniorów może też rozwinąć się na skutek lęku związanego z postępującymi zmianami w organizmie, które wynikają ze starzenia się. Oprócz przyczyn psychospołecznych dostrzegalne są także biologiczne przyczyny depresji u starszych osób. Przede wszystkim wiąże się to z postępowaniem Alzheimera. Kluczowe znaczenie mają również czynniki, powodujące pogorszenie nastroju, jak np. senność czy brak łaknienia. Niekiedy depresja może się też rozwinąć przez brak radzenia sobie z przewlekłymi chorobami, bólami czy infekcjami.

Jak objawia się depresja u seniora?

Objawy depresji u seniora często różnią się od tych, z jakimi borykają się młodsi pacjenci. Wynika to z naturalnych procesów starzenia się organizmu, a szczególnie mózgu. Wraz z upływem lat dochodzi do stopniowego zaniku neuronów – proces ten nazywa się atrofią. Choć jest to naturalne zjawisko, do którego dochodzi u każdej osoby – miewa różny stopień nasilenia – to jednocześnie może determinować niektóre cechy depresji.

Szczególnie dotyczy to zaburzenia funkcji poznawczych takich jak:

• koncentracja uwagi,
• szybka reakcja,
• pamięć,
• zdolności do analizowania,
• zdolności syntezy,
• zdolności planowania.

Niekiedy zdarza się tak, że depresja u seniorów powoduje zaburzenia pamięci, które są na tyle nasilone, że może dojść do mylnej diagnozy – na początku choroba przypomina Alzheimera. W takim razie po rozpoczęciu skutecznego leczenia depresji te objawy mogą całkowicie ustąpić.

Objawy depresji u starszych osób można podzielić na psychiczne i somatyczne – przekonaj się, jakie symptomy są typowe dla każdej z tych grup.

Somatyczne objawy depresji u starszych osób

U seniorów objawy somatyczne są dość powszechne – mogą nawet występować częściej od objawów psychicznych. Wiążą się m.in. z dolegliwościami układu pokarmowego czy regularnie pojawiającymi się bólami. Charakterystycznym symptomem choroby jest też spadek masy ciała oraz problemy ze snem i nadmierna senność.

Zwróć również uwagę na inne objawy somatyczne depresji osób w podeszłym wieku:

• brak apetytu,
• brak zainteresowań,
• obniżenie sprawności ruchowej,
• częste bóle brzucha,
• bóle głowy,
• nudności i zaparcia,
• ucisk w klatce piersiowej,
• choroby somatyczne np. odwodnienia organizmu.

Psychiczne objawy depresji u seniorów

Objawy psychiczne depresji u starszych osób przede wszystkim wiążą się z utratą woli do znajdowania celu w życiu, a także podchodzenie do swoich błędów z nadmiernym krytycyzmem.

Do pozostałych objawów psychicznych depresji można zaliczyć:

• drażliwość i nadmierna płaczliwość,
• przygnębienie, niepokój oraz lęk,
• apatia i otępienie,
• skłonność do hipochondrii – może się to wiązać z potrzebą kontaktu z drugą osobą oraz domaganie się troski ze strony rodziny,
• zobojętnienie i brak chęci do wstawania z łóżka – może się to też wiązać z brakiem chęci do dbania o siebie i swoje otoczenie,
• urojenia nihilistyczne – chory może zacząć wątpić w swoje istnienie,
• omamy słuchowe,
• zniekształcenia poznawcze – zazwyczaj są związane z pojawieniem się poczucia winy,
• myśli i próby samobójcze.

Jak diagnozowana i leczona jest depresja u osób w podeszłym wieku?

Specjalista może zdiagnozować depresję u pacjenta już w trakcie wywiadu. Pomocne są również proste testy np. Geriatryczna Ocena Depresji Yesavage’a, Skala Katza oraz Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta. Niekiedy niezbędna jest też rozmowa z bliskimi osobami i opiekunami, którzy są w stanie ocenić zmiany, jakie zaszły w zachowaniu seniora.

Ze względu na charakter depresji u seniorów leczenie przebiega nieco inaczej w porównaniu do depresji u młodszych osób. Bardzo pomocna jest terapia zaburzeń, która jest prowadzona przez wykwalifikowane osoby, ale poprawę samopoczucia może też spowodować aktywność fizyczna, dodatkowe zajęcia w domach seniora, większe zainteresowanie ze strony bliskich osób itp. Niekiedy konieczne jest również rozpoczęcie farmakoterapii.