Bardzo często depresja jest kojarzona jedynie z młodymi osobami. Jednak ta podstępna choroba dotyka również seniorów, którzy dużo częściej od młodszych osób cierpią na objawy somatyczne, a nie psychiczne. W każdym z tych przypadków niezbędna jest specjalistyczna pomoc, dlatego sprawdź, czym objawia się depresja u seniora i jak można walczyć z tą chorobą.
Jakie są przyczyny depresji u seniorów?
Depresja coraz częściej dotyka również pacjentów powyżej 65. roku życia, mieszkających w domach opieki – stanowią aż 30% wszystkich chorych w tej grupie wiekowej. Jednak nawet seniorzy przebywający pod opieką rodziny, mogą zachorować na depresję. Szczególnie często ta choroba dotyka osoby, które czują się samotnie i nie mają opieki z zewnątrz. Wśród czynników ryzyka można wymienić też:
Kiedy potrzebny jest ośrodek?
Jeśli próby ograniczenia picia lub brania kończą się niepowodzeniem, pojawiają się ciągi albo objawy odstawienia (drżenie, lęk, bezsenność), samo radzenie sobie przestaje wystarczać. Wtedy pomaga detoks pod opieką medyczną i 14- lub 28-dniowa terapia stacjonarna.
→ Leczenie alkoholizmu w Opolu · → Cennik – od 390 zł / doba · Zadzwoń 24/7: 880 880 833
- zmianę miejsca zamieszkania,
- współistnienie innych chorób – szczególnie somatycznych,
- pogorszenie stanu finansowego,
- ograniczona sprawność psychoruchowa,
- zaburzenia słuchu,
- niskie wykształcenie,
- nagła zmiana w życiu – może to być przeprowadzka do domu opieki, przejście na emeryturę lub konieczność zamieszkania z dziećmi,
- utrata bliskiej osoby – współmałżonka lub partnera bądź partnerki życiowej.
Niekiedy depresja u seniorów może też rozwinąć się na skutek lęku związanego z postępującymi zmianami w organizmie, które wynikają ze starzenia się. Oprócz przyczyn psychospołecznych dostrzegalne są także biologiczne przyczyny depresji u starszych osób. Przede wszystkim wiąże się to z postępowaniem Alzheimera. Kluczowe znaczenie mają również czynniki, powodujące pogorszenie nastroju, jak np. senność czy brak łaknienia. Niekiedy depresja może się też rozwinąć przez brak radzenia sobie z przewlekłymi chorobami, bólami czy infekcjami.
Jak objawia się depresja u seniora?
Objawy depresji u seniora często różnią się od tych, z jakimi borykają się młodsi pacjenci. Wynika to z naturalnych procesów starzenia się organizmu, a szczególnie mózgu. Wraz z upływem lat dochodzi do stopniowego zaniku neuronów – proces ten nazywa się atrofią. Choć jest to naturalne zjawisko, do którego dochodzi u każdej osoby – miewa różny stopień nasilenia – to jednocześnie może determinować niektóre cechy depresji.
Szczególnie dotyczy to zaburzenia funkcji poznawczych takich jak:
- koncentracja uwagi,
- szybka reakcja,
- pamięć,
- zdolności do analizowania,
- zdolności syntezy,
- zdolności planowania.
Niekiedy zdarza się tak, że depresja u seniorów powoduje zaburzenia pamięci, które są na tyle nasilone, że może dojść do mylnej diagnozy – na początku choroba przypomina Alzheimera. W takim razie po rozpoczęciu skutecznego leczenia depresji te objawy mogą całkowicie ustąpić.
Objawy depresji u starszych osób można podzielić na psychiczne i somatyczne – przekonaj się, jakie symptomy są typowe dla każdej z tych grup.
Somatyczne objawy depresji u starszych osób
U seniorów objawy somatyczne są dość powszechne – mogą nawet występować częściej od objawów psychicznych. Wiążą się m.in. z dolegliwościami układu pokarmowego czy regularnie pojawiającymi się bólami. Charakterystycznym symptomem choroby jest też spadek masy ciała oraz problemy ze snem i nadmierna senność.
Zwróć również uwagę na inne objawy somatyczne depresji osób w podeszłym wieku:
- brak apetytu,
- brak zainteresowań,
- obniżenie sprawności ruchowej,
- częste bóle brzucha,
- bóle głowy,
- nudności i zaparcia,
- ucisk w klatce piersiowej,
- choroby somatyczne np. odwodnienia organizmu.
Psychiczne objawy depresji u seniorów
Objawy psychiczne depresji u starszych osób przede wszystkim wiążą się z utratą woli do znajdowania celu w życiu, a także podchodzenie do swoich błędów z nadmiernym krytycyzmem.
Do pozostałych objawów psychicznych depresji można zaliczyć:
- drażliwość i nadmierna płaczliwość,
- przygnębienie, niepokój oraz lęk,
- apatia i otępienie,
- skłonność do hipochondrii – może się to wiązać z potrzebą kontaktu z drugą osobą oraz domaganie się troski ze strony rodziny,
- zobojętnienie i brak chęci do wstawania z łóżka – może się to też wiązać z brakiem chęci do dbania o siebie i swoje otoczenie,
- urojenia nihilistyczne – chory może zacząć wątpić w swoje istnienie,
- omamy słuchowe,
- zniekształcenia poznawcze – zazwyczaj są związane z pojawieniem się poczucia winy,
- myśli i próby samobójcze.
Jak diagnozowana i leczona jest depresja u osób w podeszłym wieku?
Specjalista może zdiagnozować depresję u pacjenta już w trakcie wywiadu. Pomocne są również proste testy np. Geriatryczna Ocena Depresji Yesavage’a, Skala Katza oraz Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta. Niekiedy niezbędna jest też rozmowa z bliskimi osobami i opiekunami, którzy są w stanie ocenić zmiany, jakie zaszły w zachowaniu seniora.
Ze względu na charakter depresji u seniorów leczenie przebiega nieco inaczej w porównaniu do depresji u młodszych osób. Bardzo pomocna jest terapia zaburzeń, która jest prowadzona przez wykwalifikowane osoby, ale poprawę samopoczucia może też spowodować aktywność fizyczna, dodatkowe zajęcia w domach seniora, większe zainteresowanie ze strony bliskich osób itp. Niekiedy konieczne jest również rozpoczęcie farmakoterapii.
O autorach i weryfikacji artykułu
Autor artykułu
Współwłaściciel i inicjator Dobrego Miejsca, który łączy wiedzę akademicką z własnym doświadczeniem trzeźwienia. W pracy z osobami uzależnionymi koncentruje się na zasobach i konkretnych krokach prowadzących do zmiany.
Leszek Zieliński – psycholog kliniczny
Weryfikacja merytoryczna
Wspiera osoby zmagające się z uzależnieniami oraz ich bliskich. Pomaga lepiej rozumieć mechanizmy uzależnienia i wspiera w procesie zmiany.