Lęk jest naturalną reakcją organizmu. Chroni nas przed zagrożeniem, pomaga reagować w trudnych sytuacjach i mobilizuje do działania. Problem pojawia się wtedy, gdy strach zaczyna być nieproporcjonalny do sytuacji, pojawia się zbyt często albo całkowicie przejmuje kontrolę nad codziennym życiem.

Właśnie tak działają fobie i zaburzenia lękowe. Dla osoby z zewnątrz mogą wydawać się „przesadą”, ale dla pacjenta są realnym cierpieniem psychicznym i fizycznym.

Czym właściwie jest fobia?

Fobia to silny, trudny do opanowania lęk przed konkretną sytuacją, miejscem, przedmiotem lub doświadczeniem.

Osoba cierpiąca na fobię zwykle wie, że jej reakcja jest przesadzona — ale mimo to nie potrafi jej zatrzymać.

Najczęściej spotykane fobie to między innymi:

lęk przed wychodzeniem z domu,
lęk przed tłumem,
lęk przed jazdą samochodem,
lęk przed lataniem,
lęk społeczny,
lęk przed oceną innych,
klaustrofobia,
agorafobia,
lęk przed chorobą lub śmiercią.

U części osób lęk jest tak silny, że zaczynają unikać codziennych sytuacji:

zakupów,
pracy,
podróży,
spotkań rodzinnych,
kontaktu z ludźmi.

Z czasem życie zaczyna „kręcić się wokół lęku”.

Objawy fobii i zaburzeń lękowych

Zaburzenia lękowe bardzo często dają również objawy fizyczne. Wielu pacjentów początkowo trafia do lekarzy różnych specjalizacji, podejrzewając choroby serca, neurologiczne lub hormonalne.

Typowe objawy to:

kołatanie serca,
duszność,
uczucie ścisku w klatce piersiowej,
zawroty głowy,
drżenie rąk,
napięcie mięśni,
problemy ze snem,
nadmierna potliwość,
problemy żołądkowe,
uczucie „oderwania od rzeczywistości”.

Część pacjentów doświadcza także napadów paniki — nagłego, bardzo silnego lęku połączonego z przekonaniem, że „zaraz stanie się coś strasznego”.

Dlaczego fobie często się nasilają?

Największym problemem w zaburzeniach lękowych jest mechanizm unikania.

Na początku człowiek unika jednej sytuacji, która wywołuje lęk. Potem kolejnej. Z czasem lista staje się coraz dłuższa.

Przykład:

najpierw ktoś boi się jechać autobusem,
później unika centrów handlowych,
potem większych skupisk ludzi,
aż w końcu coraz trudniej wyjść z domu.

Unikanie chwilowo zmniejsza napięcie, ale długoterminowo wzmacnia fobię.

Czy fobie można skutecznie leczyć?

Tak. Zaburzenia lękowe należą do problemów, które bardzo często dobrze reagują na terapię.

Najskuteczniejsze efekty daje zwykle:

psychoterapia,
nauka regulacji napięcia,
praca nad schematami myślenia,
stopniowe oswajanie sytuacji wywołujących lęk,
odbudowa poczucia bezpieczeństwa.

W niektórych przypadkach potrzebne jest również wsparcie psychiatryczne i farmakoterapia.

Najważniejsze jest jednak to, by nie zostawać z problemem samemu.

Jak radzić sobie z lękiem na co dzień? — praktyczne wskazówki

1. Nie walcz z lękiem „na siłę”

Im bardziej próbujemy natychmiast pozbyć się lęku, tym mocniej często go odczuwamy.

Pierwszym krokiem jest nauczenie się obserwowania emocji bez paniki i bez oceniania siebie.

2. Ogranicz ciągłe sprawdzanie objawów w internecie

Wiele osób z zaburzeniami lękowymi obsesyjnie analizuje swoje objawy:

tętno,
oddech,
zawroty głowy,
ciśnienie,
możliwe choroby.

To zwykle jeszcze bardziej nakręca lęk.

3. Zadbaj o sen i regenerację

Przemęczenie bardzo często nasila:

napięcie,
drażliwość,
ataki paniki,
natrętne myśli.

Regularny sen i odpoczynek mają ogromny wpływ na układ nerwowy.

4. Ogranicz alkohol i używki

Wiele osób próbuje „uspokajać się” alkoholem lub lekami uspokajającymi. Problem polega na tym, że organizm później reaguje jeszcze silniejszym napięciem.

To częsty mechanizm prowadzący do uzależnienia.

5. Nie izoluj się całkowicie

Lęk bardzo często pcha człowieka do wycofania się z życia społecznego. Tymczasem izolacja zwykle pogłębia problem.

Nawet małe kroki:

krótki spacer,
rozmowa z bliską osobą,
wyjście do sklepu,
kontakt z terapeutą

— pomagają stopniowo odzyskiwać poczucie kontroli.

Kiedy warto zgłosić się po pomoc?

Warto skonsultować się ze specjalistą, jeśli:

lęk utrudnia codzienne życie,
pojawiają się ataki paniki,
unikasz ludzi lub miejsc,
problemy trwają tygodniami lub miesiącami,
napięcie wpływa na pracę i relacje,
pojawia się bezsenność lub objawy depresyjne,
próbujesz radzić sobie alkoholem lub lekami.

Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na odzyskanie spokoju i normalnego funkcjonowania.

Leczenie zaburzeń lękowych i nerwicy — Dobre Miejsce

W Dobrym Miejscu pomagamy osobom zmagającym się z:

zaburzeniami lękowymi,
nerwicą,
atakami paniki,
fobiami,
przewlekłym napięciem,
problemami emocjonalnymi współwystępującymi z uzależnieniami.

Zapewniamy dyskretne, indywidualne podejście oraz spokojną atmosferę sprzyjającą odzyskiwaniu równowagi psychicznej.